YAZILAR.
Tüketici, yapay zeka ve marka üzerine düşündüklerimiz.
Marka Stratejisi
Tüketici tek tip değil
Sinop'ta her beş kişiden biri 65 yaşın üzerinde, Şırnak'ta yirmi altı kişiden biri. Aynı ülke, çoğu zaman da aynı reklam.
Sektör Analizi
Dün televizyondu, bugün yapay zeka
TRT 1972'de reklam yayınlamaya başladı. Reklamcılar bir yıl önce örgütlenmişti. Mecra gelmeden hazırlananlar kazandı.
AI Reklamcılık
Bir karakter nasıl doğar?
Marka karakterlerinin işe yaradığını kanıtıyla biliyoruz. Peki sektör neden bu yöntemi terk etti, yapay zeka neyi değiştirdi?
Prodüksiyon
Yapay zeka mı, gerçek çekim mi?
Prompt yaz, klip al, kamerayı unut. O vaat çöktü. Maliyet efsanesi de öyle. Peki doğru soru ne?
AI Reklamcılık
Yapay zeka videolarda telif kimde?
Saf yapay zeka üretimi bir görselin telif sahibi yok. Kimseye ait değil. İsteyen kopyalayabilir. Rakibiniz dahil.
Marka Stratejisi
Ajans seçerken kimse söylemiyor
Sunumda gördüğünüz kreatif direktör, işiniz başladığında başka bir sunumda olacak. Peki ne sormalı?
Sektör Analizi
Ödül ne kanıtlar, ne kanıtlamaz?
Vaka filmlerinde oynanmış görüntüler, geri çekilen ödüller, istifalar. Peki ödül hâlâ neyi kanıtlıyor?
Pazarlama Taktikleri
Marka mı, performans mı? bütçe nereye gitmeli
Marka harcamasını kesmek gelecek yıla borçlanmaktır. Kaybedilen payı geri kazanmak, tasarruf edilen her 1 dolar için 1,85 dolara mal oluyor.
Prodüksiyon
Reklam filmi bütçesi gerçekte nereye gidiyor?
Prodüksiyon ile mecra alımını karıştırmak en sık yapılan bütçeleme hatası. Peki para gerçekte hangi kalemlere gidiyor?
Marka Tasarımı
Logo ne zaman değişmeli?
Logo değişikliğinin en zor kısmı lansman gürültüsü değil. Sonraki on sekiz ay. Peki değişim ne zaman gerçekten gerekli?
Yaratıcılık
Yaratıcılık ölçülebilir mi?
Yaratıcılığın kâr çarpanı 12 kat, hedeflemenin 1,1 kat. Buna rağmen pazarlamacıların yüzde 61'i hedeflemeyi üstte sıralıyor.
Telif Hukuku
Türkiye'de yapay zeka telifi: FSEK ne diyor?
FSEK 1951 tarihli. Yazıldığında bilgisayar yoktu. Buna rağmen iki maddesi tartışmayı büyük ölçüde bitiriyor.
Telif Hukuku
Meclisteki teklif: çıktıyı kullanan da lisans ödeyecek mi?
Teklif sadece eğitim verisini değil, çıktıların ticari kullanımını da lisansa bağlıyor. Hukukçular buna çifte lisanslama diyor.
Telif Hukuku
Avrupa'da yaptırım başladı: markalar için ne değişti
AB'de yapay zeka modellerine yönelik yaptırım yetkisi devreye girdi. Ceza 15 milyon euro ya da küresel cironun yüzde 3'ü.
Telif Hukuku
Yapay zeka telif davalarından çıkan gerçek dersler
Anthropic 1,5 milyar dolarla uzlaştı. Kitap başına yaklaşık 3.000 dolar. Mahkeme neyi adil kullanım saydı, neyi saymadı?
Telif Hukuku
Ajans ile marka arasında telif: sözleşmede ne yazmalı
Olmayan bir hakkı devredemezsiniz. Standart devir maddesi yapay zeka çıktısında neden işe yaramıyor?
Telif Hukuku
AI karakterin marka tescili
Telif yaratıcı ifadeyi korur, marka ayırt ediciliği. Bir yapay zeka karakteri için ikincisi daha ulaşılabilir.
Mecra & Pazarlama
Perakende medya: sessizce büyüyen bütçe kalemi
Büyüme oranı hem sosyal ağ hem arama reklamını geçiyor. Türkiye'de yeni konuşuluyor, global tarafta çoktan bütçe kalemi.
Telif Hukuku
Yapay zeka içeriğini beyan etmek zorunda mısınız?
Tüketici yapay zekadan rahatsız değil. Kandırılmaktan rahatsız. Peki beyan nasıl ve nerede yapılmalı?
İçerik & Sosyal Video
Sosyal videoda ilk üç saniye
Televizyonda izleyici oturur ve reklam gelir. Sosyalde izleyici kaydırır ve siz araya girersiniz.
Yaratıcılık & Strateji
Marka ismi nasıl bulunur?
Bir isim bulursunuz, herkes beğenir. Sonra öğrenirsiniz ki tescilli. Doğru sıra nedir?
Prodüksiyon
Reklamda ünlü kullanmak ne zaman işe yarar?
Ünlü kullanmak aslında zaman satın almaktır. Peki neyi satın almıyorsunuz?
Marka Stratejisi
Ajans nasıl seçilir?
Süreci doğru kurmak sonucu değiştiriyor. İhtiyaç tanımından ilk doksan güne kadar adım adım.
Yaratıcılık & Strateji
Brief nasıl yazılır?
1.700 pazarlamacı ve ajans çalışanıyla yapılan araştırma: pazarlamacıların yüzde 78'i brief'lerinin net olduğunu düşünüyor, ajansların yüzde 5'i.
Mecra & Pazarlama
İnfluencer pazarlamada sözleşme ve mevzuat
Sözleşmede influencer sorumludur yazmasi sizi korumuyor. Kurallar sorumlulugu marka, ajans ve uretici arasinda paylastiriyor.
Marka Tasarımı
Ambalaj rafta kaç saniyede karar verdiriyor?
PDF sunumunda zengin görünen bir tasarım, perakendede ayırt edilemeyen bir bulanıklığa dönüşebiliyor.
Mecra & Pazarlama
Kampanya nasıl ölçülür?
Sorunun zorluğu ölçüm eksikliğinden değil, yanlış ölçütlerin bolluğundan kaynaklanıyor.
Prodüksiyon
Reklamda müzik: jingle öldü mü?
Netflix'in iki saniyelik sesi yüzde 94 tanınırlığa ulaşıyor. Hiçbir logo bu orana bu sürede ulaşamıyor.
Marka Tasarımı
Marka rehberi neden raflarda kalıyor?
Bu bir disiplin sorunu değil, bir tasarım sorunu. Rehberin kendisi yanlış tasarlanmış.
Mecra & Pazarlama
Reklam mevzuatı: 2026'da neye dikkat etmeli?
Reklam Kurulu yılın ilk dokuz ayında 249 milyon TL'yi aşan ceza kesti. Ceza aralığı 108 bin TL ile 39,9 milyon TL arasında.
Prodüksiyon
Tek çekimden kaç versiyon çıkar?
Çekim günü en pahalı gün. O gün ne kadar malzeme çıkarsa birim maliyet o kadar düşüyor.
Yaratıcılık & Strateji
Marka sesi nasıl tanımlanır?
Model ancak verdiğiniz kadar spesifik olabiliyor. Marka sesi artık metin yazarını değil, herkesi ilgilendiriyor.
Yaratıcılık & Strateji
Lansman iletişimi nasıl kurulur?
Sorun genelde lansmanda değil, lansmandan önceki ve sonraki boşlukta.
Mecra & Pazarlama
Yorum kutusunda marka nasıl davranır?
Bir markanın tek bir görünür şikayeti nasıl ele aldığı, gelecekteki her müşterinin varsayımını şekillendiriyor.
AI Reklamcılık
Sanal influencer mı, gerçek influencer mı?
Kırılma noktası süre. Kısa kampanyada gerçek influencer ucuz, uzun ilişkide sanal karakter.
Prodüksiyon
Animasyon ne zaman çekimden ucuz?
Asıl soru hangisinin ucuz olduğu değil, hangisinin sizin işinizde ucuz olduğu.
Mecra & Pazarlama
Çevresel beyan artık ahlak değil, ispat meselesi
Yeşil bir yaprak çizimi bile çevresel beyan sayılabiliyor. Peki belgesi var mı?
Mecra & Pazarlama
Sahte yorum dönemi bitti, peki yorumsuz ne yapacaksınız?
Beş üzerinden beş alan bir ürün sahte görünüyor. 4,3 alan ürün gerçek görünüyor.
Yaratıcılık & Strateji
Yeni ürün: alt marka mı, yeni marka mı?
Mimari, ilan edilen hırsa göre değil mevcut bütçeye göre seçilmeli. Bu cümle çoğu tartışmayı bitiriyor.
Mecra & Pazarlama
Basın bülteni öldü mü? Veriye bakalım
Markaların en çok gönderdiği şey, gazetecinin en az istediği şey.
Mecra & Pazarlama
Etkinlik pahalı mı, yoksa ölçmüyor musunuz?
Etkinlik potansiyel müşterileri yüzde 15-35 dönüşüyor, dijital potansiyel müşteriler yüzde 2-8.
Prodüksiyon
Storyboard pahalı bir lüks mü, yoksa en ucuz sigorta mı?
Yapay zeka storyboard maliyetini neredeyse sıfıra indirdi. Yani atlamanın gerekçesi kalmadı.
Mecra & Pazarlama
Rakibinizi nasıl izlersiniz?
Arama payınız düşerken satışınız iyi görünebilir. Satış geçmişin sonucu, arama payı geleceğin habercisi.
Prodüksiyon
Ajans ile prodüksiyon neden anlaşamaz?
Yayına çıkan film, onaylanan fikrin yüzde yetmişidir. Peki bu kayıp nerede oluyor?